Tuesday, June 23, 2009

Ulasan Buku (2)

Buku R.K. Vasil (1980) yang bertajuk Ethnic Politics in Malaysia pula tertumpu kepada perkembangan politik kaum dalam mayarakat plural semasa kemerdekaan Negara pada tahun 1957 sehingga tahun 1969. Kajian Vasil juga menyentuh perkembangan pembentukan Perlembagaan Negara yang dianggapnya diasaskan kepada prinsip-prinsip multi-rasisme yang tinggi dan menterjemahkan kehendak demokrasi yang dihasilkan oleh sebuah Suruhanjaya yang non-partisan. Vasil membuktikan bahawa pembentukan Perlembagaan Persekutuan Malaya merupakan satu kejayaan yang unik, kerana ia menyeimbangi konflik tuntutan dan kepentingan berbagai kaum yang kemudiannya tuntutan tersebut telah dimasukkan ke dalam Perlembagaan. Dengan itu, ia telah diterima sepenuhnya oleh semua kaum sama ada oleh kaum Melayu ataupun kaum imigran bukan Melayu. Penerimaan kandungan Perlembagaan oleh semua kaum adalah menggambarkan sebuah era kerharmonian dan permuafakatan antara kaum yang amat mengkagumkan yang bermula pada tahun 1952, iaitu dengan pembentukan Parti Perikatan yang terdiri daripada UMNO dan MCA bagi mewakili dua kumpulan kaum yang terbesar di Tanah Melayu. Bagaimanapun menurut Vasil selepas kemerdekaan, suasana politik antara kaum berubah. Kebimbangan kaum Melayu terhadap kaum Cina semakin meningkat. Dengan sebab itu, pasca merdeka mendorong kerajaan di bawah pimpinan Melayu menumpukan perhatian membina Negara dan memperkuatkan asas-asas multi-kaum dengan memberi penekanan terhadap pembangunan Negara yang berasaskan Malay Malaysia dan bukannya Malaysian Malaysia. Vasil berpendapat bahawa pemimpin kaum Melayu pasca merdeka sentiasa menekankan dan memperjuangkan bahawa Malaya adalah Negara Melayu-Muslim atau Tanah Melayu atau Negara yang dipunyai oleh orang Melayu dan tidak mendidik orang Melayu untuk melihat Malaya adalah sebuah Negara pelbagai kaum dan dikongsi bersama mengikut kehendak Perlembagaan Persekutuan tahun 1957. Bagaimanapun menurut Vasil, apabila gagasan Malaysia ditubuhkan pada tahun 1963, yang mewajarkan parti PAP (People’s Action Party) sebuah parti non-komunal pimpinan Lee Kuan Yew ikut serta dalam arena politik Malaysia, keadaan politik Malaysia telah berubah secara dirastik. Dalam masa dua tahun, PAP telah dapat mempengaruhi pemikiran politik bukan Melayu untuk menyakini bahawa Malaysia adalah sebuah Negara multi etnik berasaskan kepada kehendak Perlembagaan itu sendiri dan bukan semata-mata sebuah Negara yang dimiliki hanya oleh orang Melayu. Perubahan paradigma politik bukan Melayu dan pemikiran lama orang Melayu yang masih melihat Negara ini adalah milik Melayu telah mengundang konflik antara kaum yang akhirnya membawa konflik komunal berdarah pada 13 Mei 1969. Kajian Vasil (1980) sama seperti Ratnam (1965) menghuraikan evolusi sejarah pembentukan Perlembagaan Negara, khususnya Perlembagaan Persekutuan tahun 1957 yang memberi tumpuan kepada peruntukan-peruntukan yang sering menjadi perbahasan antara kaum seperti soal kerakyatan, agama, bahasa dan kedudukan istimewa orang Melayu yang dinyatakan oleh Vasil sebagai quid pro quo atau “persetujuan beri memberi” yang berasaskan kepada kompromi dan political bargain pimpinan antara kaum sebelum merdeka. Perbahasan mengenai peruntukan-peruntukan tersebut (yang dikenali juga sebagai kontrak sosial) mewarnai hubungan antara kaum dan menjadi tema utama perjuangan dan perbahasan politik antara parti-parti politik di Malaysia. Bagaimanapun kajian Vasil lebih melihat peruntukan-peruntukan tersebut sebagai punca utama pertentangan, perbalahan, polarisasi dan pepecahan antara kaum dari menjadi asas perpaduan antara kaum.

Thursday, June 18, 2009

Buku Joseph M. Fernando (2002) yang bertajuk The Making of the Malayan Constitution adalah adaptasi dari kajian Ph.Dnya di University of London (1995) yang diterbitkan oleh The Malaysian Branch of the Royal Asiatic Society (MBRAS) pada tahun 2002. Kajian ini secara khusus menumpu kepada evolusi sejarah pembentukan kerangka Perlembagaan Persekutuan 1957. Kajian ini berasakan dua pendekatan iaitu pendekatan sejarah/politik dan pendekatan legalistik yang memberikan maklumat yang mendalam mengenai sejarah dan proses pembentukan Perlembagaan Persekutuan 1957 yang banyak diasaskan kepada dokumen bertulis Laporan Suruhanjaya Reid. Kajian Fernando amat siginifikan, kerana ia memberikan input yang amat penting pembentukan persetujuan antara kaum yang terbentuk melalui penubuhan Perikatan yang dianggotai oleh UMNO, MCA dan MIC sebelum merdeka. Fernando melihat parti Perikatan memainkan peranan yang dominan dalam proses pembentukan perlembagaan. Fernando juga mengakui bahawa prinsip persetujuan dan kompromi yang melandasi pembentukan perlembagaan bermula dari kerja sama yang terjalin antara UMNO dan MCA dalam Pilihan raya Bandaran 1952-53, konfrontasi bersama dengan pentadbiran British pada tahun 1954 mengenai elected majority dalam Majlis Perundangan dan Pilihan raya Persekutuan yang pertama tahun 1955. Dalam kajiannya, Fernando menyimpulkan bahawa Perikatan memberi kesan yang besar terhadap bentuk atau kerangka Perlembagaan Negara. Perlembagaan sebahagian besarnya adalah refleksi dari idea-idea Perikatan dan hasil kompromi antara mereka, walaupun ia juga melibatkan penglibatan kerajaan British dan Raja-raja Melayu, tetapi penglibatan mereka adalah bersifat subsidiary. Manakala asas struktur dan elemen-elemen Perlembagaan tidak jauh berbeza dengan draf perlembagaan yang digubal oleh Suruhanjaya Reid, walaupun terdapat beberapa perubahan dalam perkara-perkara tertentu. Dominasi Perikatan dalam proses penggubalan perlembagaan begitu jelas dalam peruntukan-peruntukan mengenai isu-isu komunal yang menjadi pilar penting dalam Perlembagaan Negara. Menurut Fernando, peruntukan mengenai kerakyatan, bahasa, agama dan kedudukan istimewa orang Melayu, dari aspek sejarah menjadi perkara yang menimbulkan perselisihan dan menjadi isu-isu utama yang diperdebatkan secara intensif dalam rundingan pembentukan Perlembagaan negara. Pendirian Perikatan dalam isu tersebut dibentuk oleh sekumpulan pemimpin dari parti UMNO, MCA dan MIC yang membentuk satu memorandum bersama yang diserahkan kepada Suruhanjaya Reid. Manakala Suruhanjaya Reid telah bertindak mengimbangi tuntutan-tuntutan kaum, di samping mengambil sebahagian besar dari proposal Perikatan mengenai perlembagaan yang dibentuk melalui kompromi politik antara UMNO, MCA dan MIC. Sementara itu, cadangan-cadangan yang terdapat dalam Suruhanjaya Reid terdapat sedikit perbezaan dengan cadangan yang dikemukakan oleh Perikatan seperti kedudukan Islam sebagai agama rasmi dan peruntukan mengenai kepelbagaian bahasa dalam Majlis Perundangan. Bagaimanapun, cadangan mengenai kerakyatan dan kedudukan hak istimewa orang Melayu telah diambil keseluruhannya dari cadangan yang dikemukakan oleh Perikatan. Pemimpin UMNO dalam Perikatan tidak berpuas hati dengan peruntukan mengenai agama dan dasar pelbagai bahasa yang dikemukakan oleh Suruhanjaya. Pemimpin UMNO kemudiannya telah berjaya dalam hujah mereka untuk membuat perubahan mengenai dua peruntukan tersebut dalam Working Party yang bertindak membuat review terhadap Laporan Reid. UMNO telah berjaya mendesak Working Party untuk memasukkan peruntukan mengenai Islam sebagai agama rasmi bagi Persekutuan dan menggugurkan dasar multilingualism dalam Majlis Perundangan Persekutuan. UMNO juga berjaya menyakinkan Working Party untuk mengugurkan limitasi masa bagi menilai semula hak istimewa orang Melayu. Kajian Fernando membuktikan persetujuan antara kaum wujud dan perbincangan yang rancak berlaku sehingga melahirkan kesepakatan antara kaum dan akhirnya persetujuan dalam isu-isu komunal (bahasa, agama, kerakyatan, hak istimewa) dimasukkan ke dalam Perlembagaan Persekutuan sebagai asas penting perpaduan dan lambang sikap toleransi serta iltizam pelbagai kaum untuk membentuk sebuah Negara-bangsa baru selepas merdeka. Bagaimanapun dalam soal kontrak sosial, Fernando dalam satu tulisannya bertajuk History and Constitutional Issues That Have Not Been Resolved (2008) telah menimbulkan persoalan berikut:

What precisely does the term ‘social contract’ mean in the context of the reference to the 1957 federal constitution, when it is said that leading parties, UMNO, MCA and MIC, had agreed to a social contract? It must also be noted that some scholars contend that there was no social contract. While politicians often refer to the social contract of the founding fathers, there are varying interpretations of what precisely the terms of the contracts are, if at all there was one…

Manakala Cheah Boon Kheng, seorang ahli sejarah Malaysia dalam bukunya bertajuk Malaysia: The Making of a Nation (2002), telah merujukkan kontrak sosial kepada “persetujuan bersejarah” yang dicapai oleh UMNO, MCA dan MIC yang dimanifestasikan melalui penghasilan sebuah Memorandum Perikatan yang diputuskan secara bersama kepada Suruhanjaya Reid. Memorandum tersebut adalah rakaman persetujuan bersama dicapai mengenai ciri sebuah Negara Melayu, iaitu kedudukan hak istimewa orang Melayu, bahasa Melayu sebagai Bahasa Kebangsaan, Islam sebagai agama Persekutuan dan Raja-raja Melayu sebagai “Raja Berpelembagaan” serta kerakyatan yang berasaskan prinsip jus soli yang tidak mutlak, iaitu seseorang yang dilahirkan “semasa” dan “selepas” merdeka, bukan “sebelum” merdeka diterima sebagai warganegara Malaya. Cheah turut menyimpulkan bahawa “persetujuan bersejarah” tersebut telah berjalan dengan baik pada dekad pertama kemerdekaan yang bertunjangkan kepada asas kompromi, kosensus dan bertolak ansur.
Sebaliknya tulisan Puthucheary yang bertajuk Malaysia’s “Social Contract”: The Invention & History Evolution of an Idea (2008) lebih memberikan analisis yang kritis terhadap istilah kontrak sosial. Kontrak sosial menurutnya merupakan teori yang lahir di barat dan digunakan dalam konteks Malaysia bagi merujuk kepada “persetujuan” yang dicapai oleh Perikatan yang dijenamakan kembali dan diabsahkan. Pemimpin UMNO menurut Puthuchery telah berusaha untuk menjaga kepercayaan bahawa kontrak sosial adalah sesuatu yang kekal, tidak berubah dan suci. Kontrak sosial menjadi alat yang amat berguna untuk menjustifikasikan kedudukan bahawa Malaya adalah tanah bagi orang Melayu, dan kaum bukan Melayu seharusnya memahami hakikat tersebut serta mengiktiraf kedudukan istimewa mereka. Analisis Puthuchery mengenai kontrak sosial berbeza dengan pandangan ahli sejarah dan ahli politik apabila beliau merujukan istilah tersebut sebagai satu istilah yang pertama kalinya digunakan oleh Abdullah Ahmad pada tahun 1986. Setelah itu, istilah kontrak sosial telah digunakan dengan lebih kerap dan semakin menyerlah pada tahun 2007 di dalam Perhimpunan Agung Pemuda UMNO. Dalam perhimpunan itu, wakil Pemuda UMNO menyebutkan bahawa kontrak sosial yang telah dipersetujui sejak 50 tahun lalu dan bukan Melayu tidak ada alasan untuk mempersoalkannya atau takut dengan konsep Ketuanan Melayu. Puthucheary memetik kata-kata Abdullah Ahmad dalam akhbar The Star bertarikh 31 Ogos 1986. Menurut Abdullah Ahmad:
The political system of Malay dominance was born out of the sacrosanct social contract which preceded national independence. Let us never forget that in the Malaysian political system the Malay position must be preserved and that Malay expectations must be met. There have been moves to question, to set aside and to violate this contract that have threatened the stability of the system…”

Abdullah Ahmad turut menyebutkan bahawa pergaduhan kaum 13 Mei adalah akibat dari mencabar dan tidak memenuhi dasar-dasar kontrak yang telah dipersetujui. Justeru itu, Dasar Ekonomi Baru atau DEB adalah satu program yang dilaksanakan selepas peristiwa 13 Mei bagi memenuhi tuntutan-tuntutan kontrak yang telah dipersetujui pada tahun 1957..

Thursday, June 4, 2009

Sejarah Hubungan Diplomatik Dengan Negara China

Menurut Liang Liji dalam bukunya Hubungan Empayar Melaka-Dinasti Ming Abad ke 15 Masihi, hubungan antara negeri China dengan Alam Melayu sudah lama wujud iaitu sebelum permulaan tahun masihi sejak zaman Dinasti Han (140-117Sebelum Masihi) lagi. Semasa pemerintahan Sun Quan (222-252 Masihi), dua orang utusannya telah melawat Funan[1] dan negeri-negeri lain di Semenanjung Tanah Melayu dan Kepulauan Melayu dan mengadakan hubungan diplomatik dengan mereka. Namun pada zaman Srivijaya hubungan China dengan Asia Tenggara menjadi amat pesat dengan kedatangan para pedagang dan juga penuntut agama Buddha yang belajar di Srivijaya sebagai pusat pengajian agama Buddha iaitu pada zaman China di bawah pemerintahan Dinasti Tang (618-907M)[2]. Menurut Tregonning (1962), penemuan arkeologi yang berupa pecahan alat seramik Dinasti Qin (221SM-206SM) yang dijumpai di lembah sungai Johor merupakan satu bukti sudah ada hubungan antara China dengan Tanah Melayu sekitar abad ke 1 M [3]. I-Ching adalah pengunjung pertama China yang merakamkan pengalamannya di Srivijaya pada tahun 671 Masihi dalam perjalanannya ke India tetapi tinggal di Srivijaya selama enam bulan untuk belajar bahasa Sanskrit dan dua bulan mempelajari Bahasa Melayu[4] serta agama Buddha sebelum meneruskan perjalanannya. Beliau menterjemahkan buku agama Buddha dari bahasa Sanskrit ke bahasa China dan menulis dua buah buku tetang tamadun Melayu Srivijaya[5]. Kepentingan Semenanjung Tanah Melayu kepada China ialah kerana kedudukannya yang terletak di jalan perdagangan antara India dengan negeri China. Langkasuka sebuah bandar yang terletak di Semenanjung Tanah Melayu telah berada di bawah naungan Funan pada abad ke 7 Masihi. Bandar ini menurut keterangan sejarah China merupakan sebuah bandar yang maju dan bertamadun serta mempunyai kekayaan sumber buminya[6]. Negeri ini telah mengadakan hubungan langsung dengan China sehingga tahun 1300 Masihi[7]. Langkasuka menurut catatan China dikenali sebagai Lang-ya-sieu dan Lang-ya-si yang terletak di Semenanjung Tanah Melayu, iaitu Kedah dan Ligor hari ini.[8]
Orang China yang terawal datang ke Tanah Melayu adalah terdiri daripada sami-sami Budhha, selepas itu barulah golongan pedagang China datang ke Tanah Melayu. Walaupun hubungan antara Alam Melayu dengan China dapat ditelusuri semenjak 2000 tahun yang lalu, tetapi maklumat pertapakan orang China di Semenanjung Tanah Melayu khususnya baru muncul dalam catatan China pada pertengahan abad ke-14 Masihi. Menurut catatan saudagar China bernama Wang Dayuan yang mengunjungi Tamasek (Singapura) pada tahun 1349 Masihi mengatakan bahawa penduduk asli hidup bercampur gaul dengan orang China. Wang tidak menyebutkan berapa ramai orang China tinggal di sana tetapi sekelompok kecil para perdagang China telah menetap secara kekal di beberapa wilayah Asia Tenggara[9].
Bilangan yang ramai orang China tinggal di Tanah Melayu bermula selepas dari penubuhan Melaka. Melaka telah diasaskan oleh Parameswara pada tahun 1403 Masihi.[10] Melaka dalam buku-buku sejarah China disebut sebagai “Ma La Jia” atau “Ma Liu Jia” [11]. Mengikut catatan Tome Pires, Parameswara memeluk Islam ketika berumur 72 tahun dan mati pada tahun 1424 Masihi (mengikut catatan China). Maharaja Dinasti Ming (1368-1643) telah menghantar Yin Ching sebagai utusan China ke Melaka untuk mewujudkan hubungan persahabatan, perdagangan dan diplomatik dengan Melaka. Pada tahun 1407, Parameswara pula telah menghantar utusannya ke China dan pada tahun 1409, Raja China telah menghantar Laksamana Cheng Ho untuk melawat Melaka dan membawa bersamanya Parameswara, isteri dan anak Parameswara serta para pembesar Melaka bersama 450 orang ke China pada tahun 1411. Maharaja China kemudiannya telah menganugerahkan kepada Raja Melaka sebuah kapal untuk beliau kembali ke Melaka[12]. Rombongan tersebut dianggap sebagai rombongan asing yang terbesar melawat China pada zaman Dinasti Ming. Maharaja Ming telah mengarahkan kerajaan tempatan menjamu tetamu asing selama perjalanan mereka menuju ke Nanjing, ibu kota Dinasti Ming. Maharaja Ming Zhu sendiri telah menerima kunjungan Parameswara dan rombongannya di balairung Feng Tian. Selain diadakan jamuan yang besar, maharaja Ming telah menyampaikan berbagai cenderamata berharga kepada tetamu dari Melaka. Parameswara juga telah dihadiahkan berbagai cenderamata berharga dari maharaja Ming pada 1 haribulan ke-8 di balairung Wumeng. Rombongan Parameswara telah berada di China selama tiga bulan dan mereka telah dilayan dengan penuh penghormatan oleh Maharaja Ming[13] .
Tujuan pengiriman utusan dan tujuan lawatan baginda ke China ialah bagi memperatkan lagi hubungan politik dan meminta perlindungan dari negara China daripada ancaman Siam khasnya. Dasar politik berbaik-baik dengan negara China itu diteruskan oleh anak dan cucunya hingga tahun 1435. Sri Maharaja (Sultan Muhammad Syah) ialah raja Melaka yang terakhir yang datang mengadap maharaja China di Peking pada 26 Mei 1434 dan bertolak pulang ke Melaka dari Canton pada 28 April 1435 [14]. Hubungan antara China dengan Alam Melayu walaupun berlangsung dalam jangka masa 2000 tahun tetapi menurut R.O. Winstedt, China hanya berminat dalam soal perniagaan, dengan itu tidak banyak pengaruh China terhadap agama, kebudayaan, bahasa dan kesusasteraan Alam Melayu berbanding dengan pengaruh India. Menurut R.O. Winstedt (1986); “The Malays have experience many foreign influences, incomparably the greatest being that from India, which gave them three religions, a new magic and medicine, law Hindu and Islamic, the arts of sculpture, gold and silver work and silk weaving, two alphabets and a secular and religious literature, full of Sanskrit word…”[15]. Sebaliknya, menurut Prof. Dr. Hashim Musa (2002), hubungan antara Alam Melayu dengan China tidak banyak membuahkan hasil yang mendalam ke atas tamadun Melayu disebabkan kedatangan orang China ke Alam Melayu tidak didorong oleh perasaan hegemoni dan niat untuk menjajah dan mendominasi negara-negara itu. Sikap mereka ialah saling menghormati dan mengiktiraf kedudukan dan kewibawaan kerajaan dan ciri budaya masing-masing. Pengaruh China ke dalam budaya Melayu yang paling ketara ialah serapan beberapa perkataan Melayu ke dalam Bahasa Melayu dan kemunculan komuniti Baba dan Nyonya di Melaka dan Cina Peranakan di Kelantan. Bagaimanapun menurut R.O. Winstedt, perkataan China yang diserap oleh ke dalam Bahasa Melayu boleh dibilang dengan jari[16] berbanding pengaruh India dan Arab.
Nota Hujung

[1] Funan adalah bandar yang terawal di Asia Tenggara yang ditubuhkan dan bandar perniagaan yang terawal sekali di Asia Tenggara. Raja-raja Funan menamakan diri mereka “Shailaraja” yang bermakna “Raja di gunung”. Ibu negeri Funan yang mula ialah Vyadhapura dan bandar pelabuhannya ialah Go Oc-Eo yang terletak di kawasan Kemboja (Mohd Dahlan Mansoer, Pengantar Sejarah Nusantara Awal, hal. 49).
[2] Hashim Musa, Pertalian Tamadun India dan China Dalam Kebudayaan Melayu, dalam Peradaban Asia, Mohd Nor Mamat & Mujaini Tarimin (ed), Shah Alam: Pusat Pendidikan Islam, UKM, 2002, hal. 182.
[3] Kong Yuanzhi, Pelayaran Zheng He dan Alam Melayu, Bangi: Penerbit UKM,2000, hal. 58.
[4] R.O. Winstedt, A History of Malaya, Kuala Lumpur: Marican & Sons (Malaysia), 1986, hal. 33.
[5] Hashim Musa, Pertalian Tamadun India dan China Dalam Kebudayaan Melayu, dalam Peradaban Asia, Mohd Nor Mamat & Mujaini Tarimin (ed), hal. 182.
[6] Lihat, R.O. Winstedt, A History of Malaya, hal. 30.
[7] Mohd Dahlan Mansoer, Pengantar Sejarah Nusantara Awal, hal.52.
[8] Victor Purcell, The Chinese in Malaya, Kuala Lumpur: Oxford University Press, 1967, hal.13.
[9] Ibid., hal.16; lihat juga Abdullah Dahana, China dan Malaysia dalam Arena Perang Dingin 1949-74, Bangi: Penerbit UKM, hal.36.
[10] Menurut Godino de Eredia, Melaka diasaskan oleh Parameswara pada tahun 1398 M (Lihat Victor Purcell, The Chinese in Malaya, hal.17); Menurut catatan China Melaka diasaskan pada tahun 1403 M (R.O. Winstedt, A History of Malaya, hal. 46).
[11] Kong Yuanzhi, Pelayaran Zheng He dan Alam Melayu, hal. 60.
[12] R.O. Winstedt, A History of Malaya, hal. 47 ; Victor Purcell, The Chinese in Malaya, hal. 18.
[13] Kong Yuanzhi, Pelayaran Zheng He dan Alam Melayu, hal. 67-68.
[14] Mohd Dahlan Mansoer, Pengantar Sejarah Nusantara Awal, hal.
[15] R.O. Winsterdt, A History of Malaya, hal. 263.
[16] Ibid.

Monday, June 1, 2009

HARI KELUARGA


Bertempat di Ancasa Resort & Hotel, Port Dickson seramai 90 orang ahli keluarga Paeh bt. Abdul Rahman berkumpul selama tiga hari dua malam bagi menyambut Hari Keluarga. Sambutan ini diadakan pada setiap tahun yang bertujuan untuk mengeratkan hubungan kekeluargaan dan kemesraan sesama ahli keluarga. Berbagai aktiviti telah diadakan seperti sukaneka dan kemuncaknya diakhirinya dengan bertukar-tukar hadiah dan saling bersalaman antara satu sama lain.


Rusuhan Kaum 1964

Laporan dari salah satu Fail British, Foreign and Commonwelth Office iaitu FCO 24/480 1968/1969 telah menganalisis berkaitan pertentang...